جمال الدين محمد الخوانساري

127

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

[ حرف « سين » بلفظ مطلق ] ( از آنچه وارد شده از سخنان حكمت آميز حضرت أمير المؤمنين علىّ بن أبي طالب عليه السّلام در حرف « سين » بلفظ مطلق يعنى بألفاظ مختلف نه مانند فصل سابق كه اوّل همهء فقرات يك لفظ بود . ) فرموده است آن حضرت عليه السّلام : 5550 سنّة الكرام ترادف الانعام . طريقهء كريمان پى در پى كردن انعام است يعنى اين كه بهر كه انعام كنند قطع آن نكنند وپى در پى بكنند ، ومراد به « كريمان » چنانكه مكرّر مذكور شد اسخياست يا مردم گرامى بلند مرتبه . 5551 سنّة اللّئام قبح الكلام . طريقهء لئيمان يعنى بخيلان يا مردم دنى پست مرتبه زشتى كلام است يعنى اين كه سخنهاى زشت قبيح بمردم گويند . 5552 سلاح الجهل السّفه . سلاح جهل وناداني سفاهت است ، « سلاح » بمعنى يراق وآلات جنگ است ، و « سفاهت » بمعنى كمي حلم وبردبارى است يا نقيض آن « 1 » ، ومراد اينست كه سفاهت از براي جاهل ونادان بمنزلهء سلاح اوست كه با هر كه جنگ كند آنرا بكار برد وهر چه خواهد بگويد وبكند .

--> ( 1 ) در منتهى الإرب گفته : « سفه محرّكة وسفاهت كسحاب وسحابة سبكى عقل يا بىخردى ، ضدّ حلم يا ناداني » .